Урок "Адæймаджы уды хъаруйæн аргъ кæнын хъæуы" (Барахъты Гинойы радзырд «Бæстырæсугъд»-мæ гæсгæ)

Конспект урока по родной литературе в 6 классе. Душа — внутренний мир человека, его переживания. Разносторонне представлено это понятие в рассказе Г. Баракова. Цель урока: ценить хорошие душевные качества человека.
Скачать материал
Просмотр
содержимого документа

Дзæуджыхъæуы 3-æм астæуккаг скъолайы

ахуыргæнæг Саухалты Валентинæ,

методист – Уалыты Татьянæ

 

 

Урочы темæ: Адаймаджы уды хъаруйæн аргъ кæнын хъæуы

 (Барахъты Гинойы радзырд «Бæстырæсугъд»-мæ  гæсгæ)

Урочы нысан: 1 . Уацмысæн анализ скæнын.

2. Скъоладзауты ахуыр кæнын адæймаджы хорз миниуджытæн аргъ кæныныл

3. Скъоладзаутæн раттын зонындзинæдтæ бæстæзонæн æрмæгæй.

 

Урочы эпиграф: Адæймаджы хорз йæ цард æмæ йе  'гъдауыл баст у (æмбисонд).

 

Урочы цыд

 

Ахуыргæнæг. Абон скъоламæ куы ’рбацæйцыдтæн, уæд  мæ размæ фæци тынг бирæ рæсугъ адæймæгтæ. Цин кодтон сæ уындæй, сæ кондæй.

Бирæ ис нæ чысыл Иры зæрдæмæдзæугæ, зæрдæисгæ адæймæгтæ,  уæлдайдæр та сылгоймæгтæ. Никуы сæ уыд цух Ирыстон.  Уымæн æвдисæн,  20-æм æнусы 1910 азы Европæйы мисс ирон сылгоймаг Æлдаттаты Лейлæ кæй ссис, уый дæр.

Фæлæ, цымæ,  адæймаг æрмæст йæ уынд æмæ кондæй вæййы рæсугъд?  Сымах та куыд хъуыды кæнут, кæй схонæн ис рæсугъд адæймаг?

 

Скъоладзауты дзуаппыттæ.

Ахуыргæнæг. Ахæм рæсугъд адæймаг уынæм Барахъты Гинойы радзырд «Бæстырæсугъд»-ы дæр. Нæ урочы темæ дæр адæймаджы уды хъаруйæн аргъ кæнын у.   Эпиграфæн та равзæрстам ахæм æмбисонд: «Адæймаджы хорз йæ цард æмæ йе  'гъдауыл баст у».

 

  Ахуыргæнæг. Цæмæн схуыдта фыссæг йæ радзырд «Бæстырæсугъд»?

 

Скъоладзауты дзуаппыттæ.

Интерактивон фæйнæгыл куыст.

Æвдыст цæуынц сылгоймæгтæ алыхуызон ирон дарæсты. Се 'хсæнæй

скъоладзаутæ æвзарынц Бæстырæсугъды.

Ахуыргæнæг. Цæмæ гæсгæ равзæрстат ацы чызджы сурæт?

                          Куыд хъуыды кæны Бæстырæсугъд йæхæдæг та? 

 

Интерактивон фæйнæгыл фæйнæгыл фæзындысты Бæстырæсугъды ныхæстæ:

 

Æз нæ хъуыды кæнын уæздан, кæвдæсард, фæрссаг.

Æз зонын адæймагæн йæ уды хъару, æмæ мæ фæнды цардæмбалæн æрмæст ахæм æххæст лæппу бацагурын.

 

Ахуыргæнæг. Никæмæн комы Бæстырæсугъд, йæхицæн аккаг нæ ары.

Фæлæ мæнæ иу уалдзыгон бон æрхызт йæ хъал бæхæй кæрты дуармæ Канаты Афæхъо.

Интерактивон фæйнæгыл ныр та æвдыст цæуынц усгурты сурæттæ ирон дарæсы.

Скъоладзаутæ се 'хсæн æвзарынц,  Афæхъойы хуызæн сæм чи кæсы, ахæм сурæт.

 

Ахуыргæнæг. Цæмæ гæсгæ равзæрстат ацы ныв? Цы дзы зæгъы автор?

 

Фæйнæгыл нывы фарсмæ фыст: фыдконд, фыдцъылыс

 

Дзырдуатон куыст:

Фыдцъылыс – невзрачный, некрасивый, непривлекательный.

 

Ахуыргæнæг. Уæдæ ма зæгъут, кæд ахæм фыдконд уыд усгур,  уæддæр æй куыд суазæг кодтой фысымтæ.

-Цавæр æнцойгæнæн дзырдты руаджы ис раргом кæнæн Канаты Афæхъойы фæлгонц?

 

Фæйнæгыл нывы фарсмæ фыст æнцойгæнæн дзырдтæ:

уæздан,

æгъдауджын,

хъаруджын,

кусаг,

æрдзуарзаг,

фæндырдзæгъдаг,

зараг.

 

 

Скъоладзаутæ иугай æвзарынц Канаты Афæхъойы миниуджытæ, текстыл æнцойгæнгæйæ.

Бæстæзонæн æрмæг:

æгъдауыл дзургæйæ скъоладзаутæ радзырдтой, ирон адæм уазæгæн цы кад кодтой, уый тыххæй дæр.

 

Ахуыргæнæг. Чи уыд дыккаг усгур та?

Интерактивон фæйнæгыл æвдыст цæуы, текстмæ гæсгæ  кæсгон æлдары фырты хуызæн чи уыд, ахæм нæлгоймæгты сурæттæ (къамтæ).

 

«Йæ уынд æмæ йæ конд, куыд æмбæлы, афтæ»

 

 

Беседæ:

Ахуыргæнæг. Цы зæгъы автор ацы усгурæй?

-Фысымтæ сæхи куыд дарынц? Цæмæн?

-Цæмæй батыхстысты фысымтæ?

-Уыцы рæстæг цы баци Уæлладжырон усгур?

-Цы  ’рбалæууыд йæ зæрдыл?

 

Скъоладзаутæ текстыл æнцойгæнгæйæ дæттынц бæстон дзуаппытæ.

 

Ахуыргæнæг. Гино йæхæдæг дæр музыкæ бирæ уарзта, ныффыста аст романсы, йæ уарзондзинад адæмон сфæлдыстадмæ, музыкæмæ зыны йæ уацмысты дæр.

Нæ фыдæлтæ тынг дæсны уыдысты зарынмæ æмæ хъисын фæндырыл цæгъдынмæ, уымæн æвдисæн сты нæ зындгонд кæдæггæнджытæ.

Скъоладзаутæ дзурынц: Хетæгкаты Гуыба, Дзусаты Рæмон, Зыгъуыттаты Бибо, Саулаты Дзæрæх, Сланты Гахайы тыххæй.

 

Интерактивон фæйнæгыл æвдыст цæуынц хъисын фæндырыл цæгъдджыты  къамтæ

 

Бæстæзонæн æрмæг.

Ахуырдзаутæ бацæттæ кодтой цымыдисаг æрмæг хъисфæндыры тыххæй (равдыст)

Ахуыргæнæг. Цагъд æмæ зард куы баиу сты, уæд Афæхъойæн цавæр миниуджытæ рабæрæг сты?

Скъоладзауты дзуаппытæ.

Ахуыргæнæг. Раст бакодта Бæстырæсугъд, Афæхъойы кæй равзæрста, уымæй?

Скъоладзауты хатдзæгтæ.

 

 

Урочы цыбыр схемæ.

 

Урочы темæ: «Адæймаджы уды хъаруйæн аргъ кæнын хъæуы» (Барахъты Гинойы «Бæстырæсугъд»-мæ гæсгæ)

 

  1. Абон скъоламæ цæугæйæ бирæ рæсугъд адæмы федтон…
  2. Сымах та?
  3. Сымахмæ гæсгæ,  кæй ис схонæн рæсугъд адæймаг?
  4. Ахæм рæсугъд адæймаг уынæм Барахъты Гинойы радзырд «Бæстырæсугъд» -ы дæр.

 

  1. Интерактивон фæйнæгыл куыст:

 

Бæстырæсугъд

(ныв)

«Адæймаджы уды хъаруйæн»

аргъ кæнын хъæуы»

Бæстæзонæн æрмæг:

Æлдаттаты Лейлæ - Европæйы Бæстырæсугъд

 

1-аг усгур

Канаты Афæхъо

(ныв)

«Фыдконд фыдцъылыс»

Æнцойгæнæн дзырдтæ:

уæздан

æгъдауджын

хъаруджын

кусаг

æрдзуарзаг

фæндырдзæгъдæг

Бæстæзонæн æрмæг:

уазæгимæ баст

æгъдæуттæ,

кадæггæнджытæ,

хъисын фæндыр

2-аг усгур

Кæсгон æлдары фырт

(ныв)

«Уынд æмæ конд куыд æмбæлы, афтæ»

Æнæ хæрзбон зæгъæйæ ацыд

 

 

  1. Разы стут Бæстырæсугъды равзæрстимæ?
  2. Таурæгъ «Томайты Созырыхъо».
  3. Радзырд æмæ таурæгъ цæмæй сты æмхуызон?
  4. Хатдзæгтæ


 

 

 

 

Информация о публикации
Загружено: 11 января
Просмотров: 483
Скачиваний: 1
Саухалова Валентина Руслановна
Русский язык и литература, 6 класс, Уроки