Презентация"Водород.Перекись водорода."

Обширная информация о физических и химических свойствах,получение и применении водорода,перекиси водорода
Скачать материал
библиотека
материалов
Содержание слайдов
Номер слайда 1

Azərbaycan Reabublikasının Təhsil Nazirliyi. Astara Rayon Təhsil Şöbəsi. Z.Ə.Əhmədzadə adına Pensər kənd 2 saylı tam orta məktəb-lisey. Mövzu. Hidrogen. Hidrogen –peroksid. Müəllim:Şabala Əliyev

Номер слайда 2

Dərsin planıDövr isistemdə mövqeyi,atomunun quruluşu,izotoplarıKəşfinin qısa tarixi,adının mənşəyi. Fiziki xassələri. Kimyəvi xassələri. Hidrogenin keyfiyyət reaksiyasıTəbiətdə tapılmasıƏsas alınma üsulları və tətbiq sahələri. Hidrogen peroksid

Номер слайда 3

Hidrogenin dövri sistemdə mövqeyi,atomunun quruluşu,izotoplarıHidrogen dövri sistemin ilk elementidir. Hidrogen atomu bir protonu olan nüvədən və 1s orbitalına yerləşən bir elektrondan ibarətdir. Elektron konfiqurasiyası 1𝑠1,nisbi elektromənfiliyi 2,1, birləşmələrində oksidləşmə ədədləri -1,0,+1-dir. Elektron quruluşunun xüsusiyyətləri aşağıdakılardır: onun yeganə elektronu daxili elektronlar vasitəsilə nüvənin təsirindən təcrid olunmur,müsbət yüklənmiş ionu 𝐻+−elementar hissəcik olan protondur.(1𝑝1)Onun radiusu bütün mövcud elementlərin radiusundan azdır. 

Номер слайда 4

Atomunun bu cür quruluşu hidrogenin digər elementlərdən fərqli xassələrinin və onun dövri sistemdə ikili vəziyyətini izah edir. Hidrogen IA qrupunda (qələvi metallarla) və VII A qrupunda (halogenlərlə) yerləşdirilir. Hidrogenin qələvi metallara oxşarlığı: Xarici təbəqəsində 1 elektron vars-elementidir. Reduksiyaedici xassə göstərir+1 oksidləşmə ədədi göstərir. Hidrogenin halogenlərlə oxşarlığıFlüor və xlor kimi qazdır. Molekulu 2 atomludur. Xarici təbəqəsinin tamamlanması üçün 1 elektron çatışmır. Metallarla birləşmələrində -1 oksidləşmə ədədi göstərir

Номер слайда 5

Təbii hidogenin 2 stabil - ((protium 1𝐻(99,98%) və deyterium 2𝐻(D) (0,015%) ) və yarımdağılma dövrü 12,5 il olan radioaktiv tritium 3𝐻 (T) izotopu vardır. Hidrogenin molekulu iki atomludur (𝐻2),çox davamlıdır (𝐸𝑟𝑎𝑏=436 k. C/mol). Hidrogen həm polyar kovalent (HCI), həm qeyri-molyar kovalent (𝐻2),həm də ion rabitəsi (Na. H) əmələ gətirə bilir. Hidrogen,həmçinin molekullararası (HF,𝐻2 O) və molekuldaxili (DNT) hidrogen rabitələri əmələ gətirir. Hələ XVI əsrdə alimlər müşahidə etmişdilər ki, dəmir və digər metallara turşularla təsir etdikdə qaz ayrılır. Bu qazı «yanar hava» adlandırırdılar. Təqribən 100 il sonra ingilis kimyaçısı H. Kavendiş «yanar havanın» xassələrini öyrəndi. O müəyyən etdi ki, bu qaz havada yananda su əmələ gəlir. Hidrogenin H. Kavendiş tərəfindən kəşf ediməsi hesab olunur.1784 cü ildə fransız alimi A. L. Lavuazye «yanar hava» bəsit maddədir. A. Lavuazye bu maddəni hydrogenium-»su doğuran» adlandırdır. 

Номер слайда 6

Номер слайда 7

Hidrogen-yüngül,rəngsiz,iysiz,dadsız qazdır,n.ş.-də sıxlığı -0,09q/ℓ,havadan 14,5 dəfə yüngüldür.-252,8℃ də qaynayır,-259,2℃ də əriyir. Hidrogen üzvi həlledicilərdə və suda pis ( 1ℓ suda n.ş.-də 2,15 mℓ), bəzi metallarda: Ni,Pt,Pd da yaxşı həll olur. Buna səbəb hidrogen molekulunun metalın kristal qəfəsindən diffuziya edə bilməsidir.(ən çox həllolma Pd üçün müşahidə olunmuşdur: 850:1)Hidrogen yüksək istilik keçirmə qabiliyyətinə malikdir(havadan 7 dəfə çox). Səbəbi onun yüngül molekullarının yüksək sürətlə hərəkət etməsidir.2 həcm hidrogen və 1 həcm oksigen qarışığı «gurldayıcı qaz» adlanır.-252,8 ℃ dən -259,2℃ temperatura kimi hidrogen maye halda olur. Maye hirogen rəngsiz,çox yüngül,axıcı mayedir. Bərk hidrogen(-262℃ də) qarabənzər kütlədir. Yüksək təzyiq və aşağı temperaturda hidrogen metallik hala keçir. Nəzəri cəhətdən belə hesab edilir ki ,metallik hidrogendən ifrat keçiri- ciliyə malik naqıiiərin hazırlanmasında raket yanacağının yeni növünün alınmasında istifadə edilə bilər.  

Номер слайда 8

Adi temperaturda molekulyar hidrogen nisbətən az aktivdir. Bu da molekulda rabitənin möhkımliyi ilə izah edilir. Qızdırıldıqda təsirsiz qazlar,B,Si,P,AI dan başqa praktik olaraq əsas yarım qrup elementlərinin əmələ gətirdikləri bütün bəsit maddələrlə reaksiyaya daxil olur. Kimyəvi reaksiyalarda hidrogen əsasən reuksiyaedici,bəzi hallarda oksidləşdirici olur. Hidrogenin iştirak etdiyi mühüm reaksiyaları nəzərdən keçirək: Hidrogen reduksiya edici kimi. I. Qeyri-metallarla qarşılıqlı təsir.a)Halogenlərlə qarşılıqlı təsir: Flüor ilə adi şəraitdə,həmçinin qaranlıda partlayışla,xlorla işıqda(ya ultra bənövşəyi şüaların iştirakı ilə) zəncirvari mexanizmlə,brom və yodla qızdırıldıqda reaksiyaya daxil olir. 𝐻2+𝐻𝑎𝑙2→2 HHa. I 

Номер слайда 9

2. Oksigenlə qarşılı təsir. 2:1 həcm nisbətindəki 𝐻2 və 𝑂2 qarışı gürüldayıcı qaz adlanır𝐻2+𝑂2→𝐻2 O3. Kükürdlə qarşılıqlı təsir4. Azotla qarşılıqlı təsir.5. Karbonla qarşılıqlı təsir. II. Mürəkkəb maddələrlə qarşılıqlı təsir.1. Az aktiv metalların oksidləri ilə qarşılıqlı təsir. Hidrogen yalnız gərginliklər sırasında sinkdən sağda yerləşən metalları reduksiya edir. Bu metoddan istifadə edərək yüksək saflığa malik və cətin ərirən metalları alırlar.  

Номер слайда 10

2. Qeyri-metallların oksidləri ilə qarşılıqlı təsir.3.Üzvi maddələrlə qarşılıqlı təsir.𝜋 rabitəsi olan üzvi birləşmələr,gərginlikli tsikloalkanlar hidrogenləşmə reaksiyalarına daxil olur,Pt,Pd katalizatorlarından istifadə edilir. Maye yağları hidrogenləşdirib marqarin alirlar: Maye yağ +Nitrobirləşmələri aminlərə kimi reduksiya edir. 

Номер слайда 11

Hidrogen-oksidləşdirici kimi. Qələvi və qələvi-torpaq metalları ilə qarşılıqlı təsir. İon rabitəli hidridlər əmələ gəlir(hidrogenin oksidləşmə ədədi -1)Hi. Xarici görünüşünə və əksər fiziki xassələrinə görə hidridlər uyğun halogenidlərə oxşayır(ağ rəngli kristal maddələrdir). Lakin kimyəvi xassələrinə görə onlardan fərqlənir. Hidridlər 𝐻− ionuna görə qüvvətli reduksiyaedicilərdir,su və turşularla parçalanırlar Qızdırıldıqda parçalanırlar: Havanın oksigeni ilə reaksiyaya daxil olurlar:və ya Ca𝐻2+𝐻2 O→𝐶𝑎(𝑂𝐻)2 Rubidium və seziumun hidridləri havada alovlanır,hidridlərin ərintilərinin elektroliz etdikdə anodda 𝐻2 alınır 

Номер слайда 12

Hidrogenin keyfiyyət reaksiyası onun xarakterik səslə yanmasıdır. Hidrogenlə hava qarışığı gurultulu səslə,saf hidrogen isə sakit səslə yanır. Hidrogen rəngsiz alovla yanır.

Номер слайда 13

Müasir kosmokimyanın məlumatlarına görə hidroen kainatda ən geniş yayılmış elementdir. Kosmik fəzada hidrogen əsasən ayrı-ayrı atomlar şəklində mövcuddur. Yer planetində yayılmasına görə isə hidrogen elementlər arasında 9-cu yerdə durur. Hidrogen Yerdə əsasən birləşmələr şəklində rast gəlinir. Hidrogen suyun,neftin,təbii qazın,daş kömürün heyvan və bitki orqanizmlərinin tərkib hissəsidir. Hidrogen sərbəst şəkildə çox nadir hallarda vulkanik qazların tərkibində ola bilər.

Номер слайда 14

Hidrogenin əsas alınma üsulları 𝐻+protonunun kifayət qədər qüvvətli reduksiya edicilərlə reduksiya edilməsinə əsaslanır. Sənaye üsullarıMetanın su buxarı ilə konversiyası ( )2. Bərk yanacağın qazlaşdırılması3. Metanın termiki parçalanması 4. Su buxarının dəmirlə reduksiyasıSuyun elektrolizi. Suyun elektrik keçiriciliyini təmin etmək üçün ona qüvvətli elektrolitlərqatırlar: 

Номер слайда 15

Laboratoriya üsulları.1. Mettaların turşularla qarşılıqlı təsirindən. Oksidləşdirici olmayan turşulardan və metalların elektrokimyəvi gərginliklər sirasında hidrogendən əvvəl yerləşən metallardan istifadə olunur.2)Qələvi və qələvi-torpaq metallarının su iləqarşılıqlı təsirindən3)AI,Zn vəSi-un qələvinin suda məhlulu reaksiyasından. Oksidləşdirici sudur4. Suyun qələvi və qələvi torpaq metallarının hidridləriilə qarşılıqlı təsirindən.

Номер слайда 16

Hidrogenin tətbiqi

Номер слайда 17

Hidrogen-peroksid. Hidrogen peroksid (𝐻2𝑂2)-davamsız,özlü,rəngsiz mayedir,sudan 1,5 dəfə ağırdır(𝜌=1,45𝑞𝑠𝑚3). Hidrogen peroksid molekulunda H-O rabitəsi polyar kovalent,O-O rabitəsi qeyri-polyar kovalentdir. Molekulları arasında hidrogen rabitələri yarandığı üçün 𝐻2𝑂2 molekulları ,𝐻2 O molekullarına nizbətən daha güclü assosiasia olunmuşdur,ona gorə də o,daha ağır və özlüdür,daha yüksək temperaturda qaynayır. Hidrogen-peroksid su ilə istənilən nisbətdə qarışır,həmçinin spirtdə,efirdə yaxşı həllolur. 

Номер слайда 18

AlınmasıLaboratoriyada əvvəlcə barium peroksid alırlar: 2 Ba+𝑂2(𝑎𝑟𝑡𝚤𝑞)→ 2𝐵𝑎𝑂2(t=500℃)Sonra isə barium-peroksidə soyuqda duru sulfat turşusu ilə təsir edirlər. Sənayedə hidrogen peroksidi 50% sulfat turşusunun elektroliziilə alınan persulfat turşusunun su ilə qarşılırlı təsirindən alırlar: 

Номер слайда 19

Kimyəvi xassələri. Hidrogen peroksid molekulunda oksigenin oksidləşmə dərəcəsi -1dir( ), ) oksigen aralıq oksidləşmə ədədi halında olduğu üçün,o həm oksidləşdirici,həm də reduksiyaedicidir, lakin oksidləşdiricilik xassələri daha üstündür. Hidrogen-peroksidin iştirakı ilə baş verən bəzi reaksiyaları nəzərdən keçirək: Turşu xassələri1 Zəif turşu xassələrəri:İkinci pillə üzrə dissosiasiya praktik olaraq baş vermir

Номер слайда 20

2. Qələvilərlə qarılıqlı təsir: Metalların peroksidlərinə hidrogen peroksidin duzları kimi baxmaq olar. Onlar metalatomlarından və anionlarından ibarətdir. Red-oks xassələri1. Parçalanması(disproporsiallaşma reaksiyasıyası)Azca qızdırdılqıqda ,işıqda,otaq temperaturunda 𝑀𝑛𝑂2,Cu,Fe, Mn katalizatorlarının həmçinin bu metalların ionlarının iştirakı ilə parçalanır. 

Номер слайда 21

Hidrogen-peroksid,həmçinin qanın katalaza fermentinin təsiri ilə də parçalanır.

Номер слайда 22

Hidrogen-peroksidin oksidləşdiricilik xassələri. Hidrogen peroksid turş mühitdə daha qüvvətli oksidləşdiricidir.

Номер слайда 23

Hidrogen peroksidin reduksiya edicilik xassələri(zəif reduksiyaedicir: V)

Номер слайда 24

Hidrogen-peroksidin tətbiqi. Hidrogen peroksidin tətbiqi onun oksidləşdiricilik qabiliyyətinə və reduksiya məhsulunun zərərsiz olmasına əsaslanır.Çox qatı(>80%)sulu məhlulundan raket yanacağında oksidləşdirici kimi;Peroksidli birləşmələrin alınmasında;SYM istehsalında;Polimerkəşmə reaksuyalarında inisiator kimi;3%-li məhlulundan tibdə dezinfeksiyaedici kimi;Parça,kağız,dərinin,saçların,samanın,yunun ağardılmasında istifadə olunur. 

Номер слайда 25

Hidrogen peroksidlə maraqlı təcrübələr

Номер слайда 26

Diqqətinizə görə təşəkkür edirəm

Информация о публикации
Загружено: 29 ноября
Просмотров: 302
Скачиваний: 0
Алиев Шабала
Химия, 7 класс, Уроки