[20.07 ждём вас!] Конференция «Цифровые компетенции современного педагога» Подтвердить участие→
Конкурс разработок «Пять с плюсом» июль 2021
Добавляйте свои материалы в библиотеку и получайте ценные подарки
Конкурс проводится с 1 июля по 31 июля

Литературный вечер « Өзіңе сен, жас ойшыл», посвященный 105-летию со дня рождения Халижана Нургожаевича Бекхожина

Знакомство с творческой биографией К.Бекхожина, -развитие навыка выразительного чтения через стихи поэта, -воспитание гражданственности, патриотизма, нравственных качеств, любовь и уважение к родному краю, Родине
Просмотр
содержимого документа

Литературный вечер « Өзіңе сен, жас ойшыл», посвященный 105-летию со дня рождения Халижана Нургожаевича Бекхожина

(1913 - 1990)

Ответственные Таукешова М.А. Сейткалиева М.С.

Дата проведения: 02.04.2019.

Место проведения: читальный зал колледжа.

Цель:

Знакомство с творческой биографией К.Бекхожина,

-развитие навыка выразительного чтения через стихи поэта,

-воспитание гражданственности, патриотизма, нравственных качеств, любовь и уважение  к родному краю, Родине

Посещение музея им. К.Бекхожина в СШ № 12 учащимися групп 1 курса.

  1. Чтец: (Глебова Виктория ТМП-011)

Шықты шынға жарқырап күн ақ маңдай.

 Дүниеге туды бүгін бақ қандай?!

 Ерте тұрып күнге қарап қуанам,

 Жаңа өмірім күліп келе жатқандай.

2 чтец: (Поспелова Маргарита)

Өткен күннің әбігері таралып,

Тірлік ісін келер қайта таң алып.

Жаңғырғандай тез жылжыған өмірім,

 Шыққан күннен күтем тағы жаңалық.

Презентация о жизни и творчестве К.Бекхожина

3 чтец: (Мурзатаева Орынбасар)

Ертіс тоғайында

Ведущий 1: Белгілі ақын, халық жазушысы, мемлекеттік сыйлықтың иегері Қалижан Нұрғожаұлы Бекхожин 1913 жылы 15 желтоқсанда Павлодар облысы Баянауыл өлкесінде қарапайым шаруа отбасында дүниеге келген. Шын есімі Қали–Мұхаммед. Әкесі Мәшһүр Нұрғожа Троицк қаласындағы Зейнолла ишанның медресесін үздік бітірген. Мәшһүр Жүсіппен, Ақан сері, Исамен айтысқан. Кейбір болыстарды шенеп, сын айтқан ақын болған.

Блюменштейн Вероника ПП-021

Үзінді Өмірбаян

Ведущий 2:

Халижан Нургожаевич Бекхожин – поэт, народный писатель Казахстана. Участник Великой Отечественной войны. Родился 15 декабря 1913 года в г. Павлодаре. В 1932 -1934 гг. Бекхожин был сотрудником редакции павлодарской газеты «Колхоз», на страницах которой опубликовал первые стихи и очерки.

Ведущий 3:

В 1938 году окончил Казахский педагогический институт. После окончания института работал в издательстве ЦК ЛКСМ Казахстана, в Союзе Писателей Казахстана, Казахском НИИ национальной культуры (1938-42), в 1942-49 годах - научный сотрудник Института языка и литературы Казахского филиала АН СССР. С 1949 года на творческой работе.

2-чтец (Ыклас Мадина П-011)-

Шырағым қызметің не бастықпысың?

-жоқ, ақсақал, өлеңшімін.

Жоқ, бастық емеспін мен, өлеңшімін.

 Сүйемін өлең деген өнер шыңын.

Жыршымын тіл безеген жыр етуге

Заманның ағып жатқан өзен сырын

. Өзімше, министрмін сөздерге мен.

 Әмірді ойларыма өзім берем.

 Сегіз сағат қана емес, тәулік бойы

 Тартысамын сірескен сөздерменен. сөз-қыңыр,

Қатты кейде теміріңнен,

Отты ойдың шығар қызып, көрігінен.

 Заводтай зор заказды орындаған, қуанам,

Үндессе жыр өміріммен.

 Қазір жыр көтермейді қыңырлықты.

Бұлтыңнан, дауылыңнан өмір мықты.

 Өр болса ақын жанның, көтер көкке

 Өлеңге өмір артқан ауыр жүкті.

Чтец:

Өкінем (Сыздыкова Сабина)

Енді неге өз-өзімнен ұялдым,

Желігіне беріліппін қиялдың

Албырт кезде өкпелеткен досымды

Қайтып енді араздыққа қиярмын?

 Ағысында қызу талас шулардың

 Кейбір жанды кейіткен де шығармын.

 Кейбіреуді қағытам деп егемпен,

 Өзім сірә одан бетер сыналдым.

 Ақ шашымды сипап енді өкінем,

 Ойлап соны от шығады бетімнен.

 Кейде көрсем өкпеліні өзіме,

 Жаутаң көзбен кеше гөр деп өтінем.

Ведущий 1:

Болашақ жазушы Қалижан Бекхожин сауатын араб тілінде ашқан. Бала кезінде жалдамалы молдадан арабша хат таныған Қалижан қисса-жырларды көп оқып, әдебиетке ерте құмартады. 1924 жылы дін оқуынан кеңес мектебіне ауысады. 1929 жылы комсомол қатарына өтіп, 1930 жылдың басында Ертіс бойындағы Ақсу ауылында мұғалім қызмет етеді. 1932 жылы 19 жасында аудандық «Колхоз» газетінде 8 наурыз – әйелдер күніне арналған тырнақалды өлеңі басылып шықты. Содан кейін осы газеттің жауапты хатшысы қызметіне жұмысқа шақырылады. 1934 жылы мамыр айында Алматыға Қазақстан жазушыларының І съезіне Павлодардан делегат болып келді.

Ведущий 2:

Х. Бекхожин начал печататься в середине 30-годов. В 1938- 39 годах были опубликованы три поэмы «Балтабай», «Орман кызы» («Лесная девушка»), «Аксак кулан». Славным сынам, отдавшим свои жизни служению революции, ее завоеваниям Бекхожин посвящает поэмы, основанные на достоверных исторических фактах - в поэме «Степной комиссар» он рисует образ Алиби Джангильдина, в поэме «Часовой Кремля» передает воспоминания бывшего часового Али Сарсенбина о встрече с Лениным.

Ведущий 3:

Директор Института литературы и искусства, член-корреспондент НАН РК Уалихан Калижанов напомнил, что у поэта были нелегкие испытания. Так, после публикации поэмы «Батыр Науан» его обвинили в национализме. Это произведение, в котором К. Бекхожин затронул тему национально-освободительного движения казахов, создавалось в сложные 50-е годы. Идеологи тех лет посчитали, что советскому поэту не к лицу воспевать пережитки прошлого. В итоге К. Бекхожина исключили из партии, уволили с работы, а весь тираж сборника, в который вошел «Батыр Науан», изъяли.

Ведущий 1:

1938-1942 жылдары Қазақстанның комсомол комитетінің баспа үйінде, Қазақстан Жазушылар одағында, Қазақ ұлттық мәдениет ғылыми-зерттеу институтында жұмыс істеді.

Қалижан Бекхожин 1942 жылдан 1946 жылдың ақпанына дейін әскери журналист ретінде соғыста жүрді. Бұған дейін ол артиллерия мектебінде оқып, саяси құрам курсының студенті болған. Ол әскери журналист болып жүріп, майдан туралы хабарлар жазып, жауынгерлердің рухын қолдап, олардың жеңіске деген сенімдерін нығайтты.

Қамбар ата (Ыкылас Мадина П-011)

Ведущий 2:

Энергию творчества Калижана не прервала даже начавшаяся Великая Отечественная война, с которой он вернулся лишь в феврале 1946 года. Будучи военным корреспондентом казахской газеты «За Родину», он писал фронтовые репортажи, поддерживая дух солдат и укрепляя веру в победу. Теме войны он посвятил стихи «Наш Кошкарбай», «Памяти друга», «Сестре», «Освенцим», «Вновь раскрывшийся цветок» и другие. В 1941-м вышли поэмы «Александр Невский» и «Двадцать восемь».

-Слово предоставляется библиотекарям нашего колледжа Беисовой Гульбаршин Капаровне и Кобайдаровой Айгерим Нураевне

Выставка книг Бекхожина

Ведущий 1:

1950 жылы Бекхожин «Мариям Жагор қызы» атты атақты поэмасын жазды. Оның шығармашылығы кең ауқымды. Ол қабілетін драматургия мен публицистикада да, сыншылдық пен көркем аудармада да көрсете алды. 60-шы жылдардан бері Бекхожин қазақ тілінде қырықтан астам ақындық кітаптар жазды.

Ведущий 2:

О поэме «Мария, дочь Егора» с восторгом отзывались Сабит Муканов и Мухтар Ауэзов. Она по сей день любима в народе. А написал ее поэт, отталкиваясь от реальных событий, когда в 1950 году встретился с автором и первой исполнительницей знаменитой песни «Дударай» заслуженным деятелем искусств Казахской ССР Марией Рекиной, ставшей главной героиней романа. Она тогда приехала на съезд композиторов Казахстана. Писатель долго беседовал с ней, слушая рассказ о ее волнующей любви к Дюйсену, как она вместе с любимым боролась с религиозными предрассудками, запрещавшими им быть вместе. Все это легло в сюжет новой книги, повествующей о любви дочери русского рыбака Егора – Марии и казахского джигита Дюйсена.

Мариям Жагорқызының əні (Бойко Ольга, Хужахмедова Жаркынай ТМП-011)

Мариям Жагор деген орыс қызы

Он алты, он жетіге - келген кезі

Қазаққа Дудар деген ғашық болып

 Сондағы Мариямның айтқан сөзі

Дударари-дудым

 

Бір сен үшін тудым!

Шіркін-ай, Дудари-ри-дудым!

 Дудар-ай, ақ боз атты жемдедің бе

Жеріңе уағда айтқан келмедің бе?

 Жеріңе уағда айтқан келмей қалып

 Мариям заты орыс деп сенбедің бе?

 Дударари-дудым

 Бір сен үшін тудым!

Шіркін-ай, Дудари-ри-дудым

Қолында Мариямның өткір қайшы

 Қағазға Мариям аты жазылсайшы

Қор болып бір жаманға кеткенімше

 Алдымнан қазулы көр табылсайшы!

Дударари-дудым

Бір сен үшін тудым!

 Шіркін-ай, Дудари-ри-дудым!

Ведущий 3:

Как поэт и художник он воспевает в своих произведениях священную силу искусства и песни. Он воскрешает образы Низами в «Аппак-наме», Коркыта в «Коркытпен т!лдесу», Ахан-серэ в «Сонгы сайран». Богатый материал для творчества он черпал из преданий и легенд.

Ведущий 1:

1965 жылы Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика кафедрасында «Қазақ баспа сөзінің даму тарихы» тақырыбында тарих ғылымдарының докторы дәрежесіне арналған монографиялық баяндамасын табысты қорғап шықты.

Бекхожин 1957 жылы «Ақан Атаев», 1961 жылы «Егер жүрек шын берілсе», «Нөсерден кейін», «Гималай сарыны» секілді поэмалар жазды және бұлар республиканың көптеген театрларында сахналанды. 1969 жылы оның «Дәстүр және жаңашылдық» атты әдеби-сын шығармаларының жинағы жарық көрді

Чтец: Өзіңе сен, жас ойшыл (Роза Хайруллина)

Өзіңе сен, жас ойшыл,

 Тіл өнерің отпен тең.

Жаз күніндей жастық жыр

Жалын атсын жүректен.

 Қанат қағып тез ұмтыл,

 Шарықтайтын туды кез.

 Жарысқа түс, безеп тіл,

Ұмтыл алға, ұмтыл тез.

 Жалындаған жүректен

 Жарқылдаған от көрем.

Қанатымен өлеңнің

Көтерілем көкке мен!

 Жүректе жалын болса егер,

Жайнап шығар аспанға.

Өмір, өзің қуат бер

 Жалындаған жас жанға!

Ведущий 2:

Книги К. Бекхожина отличались не только острым социальным звучанием, но и тонким лиризмом. Пожалуй, главной лирической темой были взаимоотношения человека и природы. Тонко и проникновенно воспевал поэт красоты родного Баянаула, вдохновившего поэтическую музу Султан-махмуда Торайгырова, Олжаса Сулейменова и его самого.

 Ведущий 3:

Становление Калижана как поэта проходило в Павлодарской области, где он родился. В ту пору она была одним из видных центров духовной культуры в Казахстане. Молодой сочинитель встречался с такими яркими личностями, как Жаяу Муса, Майра. Впечатления от встреч сопровождали и воодушевляли Калижана Бекхожина всю последующую жизнь. Первые свои стихи он опубликовал в местных газетах Павлодарщины.

Песню «Туган жер» исполняет Бакиева Альмира (ТМП-011)

Ведущий 1:

Қалижан Бекхожин көп уақытын көркем аудармаға арнаған жазушы. Ол Пушкин, Лермонтов, Некрасов, Маяковский, Байрон және басқа жазушылардың шығармаларын қазақ тіліне аударған.

Қалижан Бекхожин санаулы ғұмырын поэзияға арнап, оқырманына кең құлашты терең толғаныстарға толы жырларын қалдырды. Бала күнінен әдебиетке құмартқан ақын «Орман қызы», «Аппақ-наме», «Кек» поэмалар жазды. Оның өлеңдерінің әр қайсысы дәуірлік сипатқа ие. Лирикалық саз, философиялық толғаныс басым.

 Ведущий 2:

Ну, а путевку в большую поэзию, если можно так выразиться, дал Калижану Сакен Сейфуллин. Встреча с этим гигантом духа стала поворотным пунктом в творческой биографии Бекхожина, помогла его окончательному оформлению как гражданина и поэта.

 Бекхожин оставался всегда интернационалистом в многогранном своем творчестве. Его перу принадлежат великолепные переводы на казахский язык произведений Пушкина, Лермонтова, Байрона, Некрасова, Навои, других корифеев поэзии.

Ведущий 3:

Калижан Бекхожин  глубоко почитаемый многими человек, поэт и педагог, а для нас — еще и земляк. В Павлодаре он жил на  улице Володарского. Здесь, на одном из домов, появилась не так давно мемориальная доска, извещающая о том, что на этой улице жил народный писатель Казахстана Калижан Бекхожин.

Ведущий 1:

Белгілі халық жазушысы 1978 жылы Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, екі рет Еңбек Қызыл Ту орденімен, Халықтар достығы орденімен, ІІ дәрежелі Отан соғысы ордендерімен марапатталды.

 Ведущий 2:

ЧТЕЦ: (Рахмет Аружан П-011)

Қыз дауысы

 Чтец: (Бакиева Альмира)

Қалды есімде сол шағың

Тұрдың-ау сен күлімдеп.

Жалындады құшағың,

От жүрегің дүбірлеп.

Сен биязы қалпыңмен

 Маған сұлу көріндің.

Жан сырымды айтып ем

 Наз жырындай өмірдің

Мені тастап, жоғалдың

Самал соққан бір кешпен.

Жат құшаққа оралдың,

 Шығардың ба мені естен?

 Өкінішпен өтті шақ,

Мен де бөтен жар таптым.

 Жырлап талай, сені аңсап,

Арманымды тарқаттым.

Ведущий 1: Осымен біздің жерлесімізге, атақты ақынға  арналған салтанатты кеш аяқталды деп жариялаймыз.

 Казахский танец «Туган олкем» (девочки группы ТМП-011)

Ведущий 2:

Уважаемые гости, учителя и учащиеся нашего колледжа призываем вас изучить творчество талантливого поэта, уроженца Баянаула, Калижана Бекхожина.

Ведущий 3:

Пусть стихи Калижана Бекхожина вдохновляют вас на добрые дела. Спасибо за внимание.

 



 

 

 

 

 

Информация о публикации
Загружено: 21 ноября
Просмотров: 375
Скачиваний: 1
Таукешова Майра Александровна
Русский язык и литература, СУЗ, Мероприятия

Проверьте знания своих учеников интересными заданиями

Красочные наградные дипломы и сертификаты для участников, свидетельства и благодарности каждому учителю, ежемесячный розыгрыш ценных призов!

Скачать материал